De Europese houthandel staat voor een van de grootste wetgevingswijzigingen in jaren rond EUDR hout. De EU Deforestation Regulation — kortweg EUDR — vervangt de EUTR die sinds 2013 gold en introduceert strengere eisen aan de herkomstdocumentatie van hout en houtproducten. Voor kozijnproducenten, timmerfabrieken, aannemers en houthandelaars die werken met EUDR hout heeft dit directe gevolgen voor de manier waarop zij inkopen, documenteren en verantwoording afleggen.
De EUDR hout-regelgeving is niet alleen een kwestie voor importeurs. De verordening raakt iedereen in de handelsketen — van de groothandel die hout inkoopt bij producenten in Maleisië of Kameroen, tot de kozijnfabrikant die dit materiaal inkoopt bij zijn Nederlandse leverancier. Wie in EUDR hout handelt, moet kunnen aantonen waar het vandaan komt en dat het niet bijdraagt aan ontbossing.
Als importeur en groothandel met meer dan 45 jaar ervaring volgt Houtplex B.V. de ontwikkelingen rond EUDR hout op de voet. In dit artikel geven wij een volledig en actueel overzicht van wat EUDR hout inhoudt, wat het verschil is met de EUTR, wanneer de wetgeving voor uw bedrijf ingaat, welke documentatie vereist is en hoe u als B2B-inkoper praktisch kunt omgaan met de nieuwe eisen.
Wat is de EUDR en waarom is de wet ingevoerd?
De EU Deforestation Regulation (EUDR) — officieel Verordening (EU) 2023/1115 — is een Europese verordening die tot doel heeft klimaatverandering door ontbossing en bosdegradatie tegen te gaan. De verordening is in juni 2023 gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie en vervangt stapsgewijs de European Timber Regulation (EUTR) die sinds 2013 van kracht was.
De achtergrond van de EUDR bij hout en andere grondstoffen is de mondiale ontbossing. Jaarlijks verdwijnt wereldwijd een substantieel areaal tropisch en ander bos — deels door illegale houtkap, maar voor een groter deel door omzetting naar landbouwgrond voor de productie van palmolie, soja, rundvlees, cacao, koffie en rubber. De EUDR richt zich op precies deze combinatie: de verordening geldt niet alleen voor hout, maar ook voor de zes andere grondstoffen en alle daarvan afgeleide producten die bijdragen aan ontbossing.
De zeven grondstoffen onder de EUDR
De EUDR geldt voor EUDR hout en de volgende andere grondstoffen en alle daarvan afgeleide producten:
- Hout — inclusief gezaagd hout, plaatmateriaal, meubels, papier en kozijnen
- Rundvlees en leer
- Palmolie en palmolie-afgeleide producten
- Soja
- Cacao en chocolade
- Koffie
- Rubber
Voor de houtbranche is de EUDR hout-verordening het meest direct relevant — en de verplichtingen voor hout zijn ook het meest uitgebreid uitgewerkt in de bijlagen van de verordening.
Van illegaal hout naar ontbossingsvrij hout
Het meest fundamentele verschil bij EUDR hout ten opzichte van de EUTR is het uitgangspunt van de wetgeving. De EUTR richtte zich op het weren van illegaal gekapt hout van de EU-markt. De EUDR gaat een stap verder: ook legaal gekapt hout dat leidt tot ontbossing of bosdegradatie mag niet meer op de EU-markt worden gebracht.
Dit is een principiële verschuiving. Een concreet voorbeeld: als een bos in Maleisië conform alle nationale wet- en regelgeving wordt gekapt voor de aanleg van een oliepalmplantage, is dat kap wettelijk toegestaan in Maleisië. Onder de EUTR was dit hout daarmee “legaal” en mocht het worden geïmporteerd. Onder de EUDR is ditzelfde hout niet toegestaan op de EU-markt, omdat de kap leidt tot omzetting van bos naar andere grondgebruiksvormen — en daarmee tot ontbossing.
Wat is het verschil tussen EUDR en EUTR?
Voor de professionele inkoper van EUDR hout is het essentieel om het verschil tussen de twee verordeningen te begrijpen — niet alleen voor de compliance, maar ook om te kunnen uitleggen aan opdrachtgevers en afnemers welke eisen van toepassing zijn.
| Aspect | EUTR (2013–2025) | EUDR (2025–) |
|---|---|---|
| Doel | Weren van illegaal gekapt hout | Weren van hout dat bijdraagt aan ontbossing |
| Reikwijdte | Alleen hout en houtproducten | Hout + 6 andere grondstoffen |
| Eis | Aantonen van legaliteit van herkomst | Aantonen van ontbossingsvrije herkomst |
| Herkomstdocumentatie | Soort, land, leverancier, volume | + Exacte GPS-coördinaten van de kaplocatie |
| Risicobeoordeling | Vereist voor importeurs | Vereist voor importeurs én handelaren |
| Landen-benchmark | Niet van toepassing | Landen ingedeeld in hoog/standaard/laag risico |
| FSC/PEFC vrijstelling | Niet van toepassing | Nee — geen automatische vrijstelling |
| Handhaving Nederland | NVWA | NVWA + Douane |
| Platform | Eigen DDS-systeem | TRACES NT (EU-digitaal platform) |
De landen-benchmark
Een nieuw element in de EUDR is de landen-benchmark: de Europese Commissie heeft alle landen ter wereld ingedeeld in drie risicocategorieën voor ontbossing — hoog, standaard en laag risico. In mei 2025 is deze benchmark gepubliceerd.
Slechts vier landen vallen in de hoogste risicocategorie. De meeste tropische producerende landen — waaronder Maleisië, Indonesië en de Centraal-Afrikaanse productielanden van sapelli en sipo — vallen in de standaardrisicocategorie. Dit heeft gevolgen voor de diepgang van de vereiste due diligence: voor hoog-risico landen is een uitgebreidere risicobeoordeling vereist dan voor standaard- en laag-risico landen.
EUTR blijft tijdelijk van kracht
De EUTR wordt niet onmiddellijk volledig vervangen. De EUTR blijft tot 31 december 2028 van toepassing op hout dat vóór 29 juni 2023 is gekapt maar na 30 december 2025 in de handel wordt gebracht. Dit overgangsregime is relevant voor importeurs die werken met voorraden die al enige tijd geleden zijn ingekocht.
Wanneer geldt de EUDR voor uw bedrijf?
De ingangsdatum van de EUDR verschilt per type bedrijf. Het is belangrijk om uw eigen situatie correct in te schatten, omdat de gevolgen van non-compliance significant zijn.
Grote en middelgrote bedrijven
Grote en middelgrote ondernemingen die hout importeren, produceren of verhandelen moeten vanaf 30 december 2025 voldoen aan de EUDR-vereisten. Zij moeten een Due Diligence Statement (DDS) indienen via TRACES NT voor elke zending die na deze datum op de EU-markt wordt gebracht.
Micro- en kleine bedrijven
Micro- en kleine ondernemingen die voor 31 december 2020 zijn opgericht, hoeven zich pas vanaf 30 juni 2026 aan de EUDR te houden — met één kritieke uitzondering.
Let op: Deze uitzondering geldt niet voor micro- en kleine ondernemingen die al actief zijn in de houthandel. Voor kleine houthandelaren geldt geen uitstel — zij vallen al vanaf 30 december 2025 onder de verordening.
Overzicht ingangsdatums
| Type bedrijf | Ingangsdatum EUDR |
|---|---|
| Grote en middelgrote bedrijven | 30 december 2025 |
| Kleine en micro-bedrijven (niet in hout) | 30 juni 2026 |
| Kleine en micro-bedrijven in houthandel | 30 december 2025 — geen uitstel |
Twijfelt u over uw classificatie? De NVWA biedt een Regelhulp EUDR aan via nvwa.nl waarmee u kunt bepalen welke eisen voor uw bedrijf gelden en vanaf wanneer.
Wat is een marktdeelnemer en wat is een handelaar?
De EUDR maakt een cruciaal onderscheid tussen marktdeelnemers en handelaren — met verschillende verplichtingen voor elk.
Marktdeelnemer
Een marktdeelnemer is degene die hout of houtproducten voor het eerst op de EU-markt brengt — in de praktijk de importeur. Een marktdeelnemer heeft de zwaarste verplichtingen onder de EUDR:
- Het opstellen van een volledig Due Diligence Statement (DDS)
- Het verzamelen van alle vereiste herkomstdocumentatie
- Het uitvoeren van een risicobeoordeling
- Het indienen van het DDS in TRACES NT vóór de zending de EU-markt betreedt
- Het bewaren van alle documentatie gedurende minimaal 5 jaar
Houtplex B.V. fungeert als marktdeelnemer voor de tropische hardhoutsoorten die wij rechtstreeks importeren via havens in Nederland en België.
Handelaar
Een handelaar is een bedrijf dat EUDR hout inkoopt bij een marktdeelnemer of een andere handelaar en dit doorverkoopt in de EU. Handelaars hebben minder zware verplichtingen dan marktdeelnemers, maar zijn niet vrijgesteld:
- Bijhouden van welke leverancier het hout afkomstig is (inkoop-traceerbaarheid)
- Bijhouden aan welke afnemers het hout is geleverd (verkoop-traceerbaarheid)
- Op verzoek kunnen overleggen van de DDS-referentienummers van de leverancier
Voor kozijnproducenten, timmerfabrieken en aannemers die hout inkopen bij een groothandel geldt in de meeste gevallen de handelaarsstatus — met lichtere verplichtingen dan de marktdeelnemer.
Welke documentatie vereist de EUDR?
De documentatievereisten bij EUDR hout zijn aanzienlijk uitgebreider dan die van de EUTR. Wij geven een overzicht van de meest relevante informatie die per zending beschikbaar moet zijn.
Vereiste informatie per importzending (marktdeelnemer)
Per importzending dient voor EUDR hout minimaal de volgende informatie beschikbaar te zijn:
- Handelsbenaming en botanische naam van de houtsoort
- Land van oorsprong en — bij risicolanden — de regio of deelstaat
- Exacte GPS-coördinaten van de bospercelen waaruit het hout afkomstig is
- Datum of periode van de kap van het hout
- Hoeveelheid (volume, gewicht of oppervlakte)
- Naam en adres van de leverancier in het herkomstland
- Vergunningen voor kap, transport en verwerking in het herkomstland
- Risicoanalyse op basis van de landen-benchmark en andere risico-indicatoren
- Risicobeperkende maatregelen indien de risicoanalyse een niet-verwaarloosbaar risico aangeeft
Het TRACES NT-platform
Voor de registratie van EUDR hout werkt de EU met een digitaal systeem: TRACES NT (Trade Control and Expert System New Technology). Marktdeelnemers moeten een DDS (Due Diligence Statement) indienen in TRACES NT vóór elke zending de EU-markt betreedt. Het platform genereert een uniek referentienummer dat in de handelsketen kan worden doorgegeven.
Handelaren kunnen dit referentienummer gebruiken om hun inkoop te traceren naar de oorspronkelijke DDS van de marktdeelnemer — zonder zelf een volledig DDS te hoeven opstellen.
GPS-coördinaten: het nieuwe kernvereiste
Het meest ingrijpende nieuwe vereiste van de EUDR ten opzichte van de EUTR is de verplichting om GPS-coördinaten van de exacte kaplocatie te kunnen overleggen. Dit vereist dat importeurs over directe communicatielijnen beschikken met de producenten in de herkomstlanden — en dat deze producenten bereid en in staat zijn deze geolokaliseerde informatie te verstrekken.
In de praktijk betekent dit dat importeurs die werken met gecertificeerde producenten — die al gewend zijn aan transparante documentatiesystemen voor FSC® of PEFC — beter zijn voorbereid op de EUDR-vereisten dan importeurs die werken via meerdere tussenhandelaren zonder directe producentcontacten.
FSC® en PEFC: geen automatische vrijstelling voor EUDR
Een van de meest voorkomende misverstanden is de gedachte dat FSC®- of PEFC-gecertificeerd EUDR hout automatisch compliant is en daarmee vrijgesteld van de due diligence verplichtingen. Dit is onjuist.
FSC® en PEFC zijn waardevolle certificeringen die aantonen dat hout afkomstig is uit verantwoord beheerde bossen. Ze reduceren het risico op non-compliance aanzienlijk — maar ze vormen geen volledige vrijstelling van de EUDR-verplichtingen. De Europese Commissie heeft dit expliciet bevestigd.
Wat FSC® en PEFC wél bieden in het kader van de EUDR:
- Een erkend kader voor verantwoord bosbeheer dat de risicobeoordeling vereenvoudigt
- Documentatiesystemen die deels overlappen met de EUDR-informatievereisten
- Een sterk risicoverlagerend element bij de vereiste risicoanalyse
Wat FSC® en PEFC niet bieden:
- Een automatische vrijstelling van de verplichting om GPS-coördinaten van de kaplocatie te overleggen
- Een automatische vrijstelling van de verplichting tot indiening van een DDS in TRACES NT
- Een garantie dat het hout voldoet aan alle EUDR-vereisten zonder aanvullende controle
De praktische conclusie: FSC®-gecertificeerd EUDR hout inkopen bij een gecertificeerde importeur verlaagt de compliance-inspanning aanzienlijk — maar vervangt de eigen due diligence niet volledig.
Wat betekent de EUDR voor uw B2B-inkoop in de praktijk?
De EUDR heeft directe gevolgen voor de inkooproutines van iedereen die werkt met EUDR hout of andere grondstoffen die onder de verordening vallen. Wij geven praktische richtlijnen voor de meest voorkomende situaties.
Voor kozijnproducenten en timmerfabrieken
Als afnemer van EUDR hout bij een groothandel bent u in de meeste gevallen handelaar onder de verordening — niet marktdeelnemer. Uw belangrijkste verplichting is het bijhouden van uw inkoop- en verkooptraceerbaarheid: van welke leverancier koopt u het hout, en aan welke afnemers levert u eindproducten die dit hout bevatten?
Praktische stappen:
- Vraag uw leverancier naar de DDS-referentienummers voor de partijen die u inkoopt
- Bewaar deze referentienummers in uw administratie samen met de bijbehorende leveringsdocumenten
- Zorg dat u bij een controle door de NVWA kunt aantonen welke houtpartijen u heeft ingekocht en van welke leverancier
Voor aannemers en projectontwikkelaars
Bij projecten waarbij opdrachtgevers vragen om EUDR hout-conforme documentatie — wat bij overheidsopdrachten en duurzaamheidsambities steeds vaker het geval is — kunt u als aannemer de DDS-referentienummers opvragen bij uw toeleverancier. Bewaar deze documentatie zorgvuldig als onderdeel van het projectdossier.
Voor houthandelaars
Als handelaar in EUDR hout bent u verplicht om bij elke inkoop de DDS-referentienummers van uw leverancier te registreren en bij elke verkoop door te geven aan uw afnemers. Dit geldt ook als u zelf geen hout importeert — de traceerbaarheid in de keten is een gedeelde verantwoordelijkheid.
Voor grotere inkopers die ook zelf importeren
Als uw bedrijf hout rechtstreeks importeert — als marktdeelnemer — bent u verplicht om vóór elke importzending een volledig DDS in te dienen in TRACES NT. Dit vereist dat u beschikt over alle vereiste herkomstdocumentatie, inclusief GPS-coördinaten van de kaplocatie.
Wat zijn de gevolgen van non-compliance?
De EUDR wordt gehandhaafd door de NVWA (Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit) en de Douane. De gevolgen van non-compliance bij EUDR hout zijn aanzienlijk:
- Bestuurlijke boetes — de hoogte is nog niet definitief vastgesteld maar kan oplopen tot een percentage van de jaaromzet
- Inbeslagname van goederen — zendingen die niet voldoen aan de EUDR-vereisten kunnen worden tegengehouden of in beslag genomen
- Schorsing van markttoegangsmogelijkheden — herhaalde of ernstige overtredingen kunnen leiden tot uitsluiting van de EU-markt
- Reputatieschade — publicatie van handhavingsmaatregelen door de NVWA is mogelijk
De NVWA heeft aangegeven risicogebaseerde inspecties voor EUDR hout uit te voeren — waarbij bedrijven die werken met hout uit hogere-risico herkomstlanden een grotere kans lopen op controle.
Hoe voldoet Houtplex B.V. aan de EUDR?
Als importeur en groothandel van tropisch hardhout neemt Houtplex B.V. de EUDR-verplichting serieus. Wij investeren actief in de systemen en processen die nodig zijn om als marktdeelnemer volledig compliant te opereren.
Directe producentrelaties
Houtplex importeert EUDR hout — waaronder sapelli, sipo, meranti, iroko en merbau — rechtstreeks via havens in Nederland en België, met directe inkooprelaties bij gecertificeerde producenten in Maleisië, Indonesië, West- en Centraal-Afrika. Deze directe relaties maken het mogelijk om de benodigde geolokaliseerde herkomstinformatie te verzamelen — een vereiste die voor importeurs die via meerdere tussenhandelaren werken aanzienlijk lastiger te vervullen is.
FSC®-certificering als risicoverlager
Houtplex B.V. is FSC® CoC-gecertificeerd onder certificaatnummer SGSCH-COC-002581. Gecertificeerde producenten in onze inkoopketen beschikken over de documentatiesystemen die overlappen met de EUDR-informatievereisten. Meer informatie over FSC®-certificering is beschikbaar via fsc-nederland.nl.
TRACES NT en DDS-documentatie
Houtplex implementeert de vereiste DDS-documentatie in TRACES NT voor alle importzendingen die na de ingangsdatum van de EUDR op de EU-markt worden gebracht. Afnemers die documentatie nodig hebben voor hun EUDR hout-verplichtingen als handelaar, kunnen de relevante DDS-referentienummers opvragen via ons team.
Ondersteuning voor afnemers
Als onderdeel van de Wood United Group beschikt Houtplex over de juridische en logistieke kennis om afnemers te ondersteunen bij het begrijpen van hun EUDR-verplichtingen. Neem contact op via /contact/ voor vragen over EUDR hout-documentatie voor uw specifieke inkoop.
Meer informatie over de EUDR hout-aanpak van Houtplex is beschikbaar op de EUDR-pagina op houtplex.nl.
Praktische checklist voor EUDR-compliance als houtinkoper
Wij sluiten dit artikel af met een praktische checklist voor B2B-inkopers van EUDR hout.
Voor handelaren (afnemers van een groothandel):
- ✅ Vraag uw leverancier naar de DDS-referentienummers per partij
- ✅ Leg een inkoopadministratie aan met leverancier, partijnummer en DDS-referentie
- ✅ Hou bij aan welke afnemers u houtproducten levert
- ✅ Bewaar alle documentatie minimaal 5 jaar
Voor marktdeelnemers (importeurs):
- ✅ Registreer uw bedrijf in TRACES NT
- ✅ Stel een Due Diligence System (DDS) op of sluit aan bij een toezichthoudende organisatie
- ✅ Verzamel GPS-coördinaten van kaplocaties bij uw leveranciers
- ✅ Voer een risicoanalyse uit per importzending op basis van de landen-benchmark
- ✅ Dien een DDS in TRACES NT in vóór elke zending de EU-markt betreedt
- ✅ Werk samen met FSC®- of PEFC-gecertificeerde producenten voor een lagere risicobeoordeling
Meer informatie:
Veelgestelde vragen over EUDR hout
Wat is het verschil tussen EUDR en EUTR?
De EUTR (European Timber Regulation, 2013) richtte zich op het weren van illegaal gekapt hout van de EU-markt. De EUDR (EU Deforestation Regulation, 2023) gaat een stap verder: ook legaal gekapt hout dat leidt tot ontbossing of bosdegradatie is verboden op de EU-markt. De EUDR geldt bovendien voor zeven grondstoffen in plaats van alleen hout, vereist GPS-coördinaten van de kaplocatie en werkt met een digitaal DDS-systeem in TRACES NT. FSC®-certificering geeft onder de EUDR geen automatische vrijstelling — in tegenstelling tot wat soms wordt aangenomen.
Wat moet ik doen om aan de EUDR te voldoen?
Als handelaar — een bedrijf dat hout inkoopt bij een importeur of andere handelaar — moet u uw inkoop- en verkooptraceerbaarheid bijhouden: van welke leverancier koopt u het hout, welke DDS-referentienummers horen bij de partijen, en aan welke afnemers levert u. Als marktdeelnemer — een importeur die hout voor het eerst op de EU-markt brengt — dient u een Due Diligence Statement in TRACES NT in te dienen vóór elke zending, met volledige herkomstdocumentatie inclusief GPS-coördinaten.
Geldt de EUDR ook voor inlands hout?
Ja. De EUDR geldt niet alleen voor tropisch hardhout maar ook voor hout dat alleen in Nederland of andere EU-landen wordt geproduceerd en verhandeld. Hout uit productielanden met een lage-risicobeoordeling — waaronder EU-landen zelf — valt in een vereenvoudigde procedure, maar is niet automatisch vrijgesteld. De landen-benchmark van de Europese Commissie (gepubliceerd mei 2025) deelt alle landen in naar risicoclassificatie.
Is FSC-gecertificeerd hout automatisch EUDR-compliant?
Nee. FSC®-certificering is een waardevolle risicoverlager maar biedt geen automatische vrijstelling van de EUDR-verplichtingen. Importeurs blijven verplicht om GPS-coördinaten van kaplocaties te overleggen en een DDS in te dienen in TRACES NT. FSC®-gecertificeerd EUDR hout inkopen bij een gecertificeerde importeur zoals Houtplex verlaagt de compliance-inspanning aanzienlijk, maar vervangt de eigen traceerbaarheidsverplichtingen als handelaar niet.
EUDR hout bij Houtplex B.V. — volledig gedocumenteerd en compliant
Houtplex B.V. is al meer dan 45 jaar een toonaangevende importeur en groothandel van EUDR hout in Nederland. Als marktdeelnemer investeert Houtplex actief in de herkomstdocumentatie, de TRACES NT-implementatie en de directe producentrelaties die nodig zijn om compliant te opereren onder de nieuwe wetgeving.
Wij zijn FSC®-gecertificeerd onder certificaatnummer SGSCH-COC-002581, PEFC-gecertificeerd en leveren EUDR-documentatie op aanvraag mee bij alle partijen tropisch hardhout. Als onderdeel van de Wood United Group beschikken wij over de juridische en logistieke kennis om ook uw EUDR-vragen te beantwoorden.
Bekijk onze EUDR-pagina voor meer informatie over EUDR hout, of neem direct contact op via /contact/.
