Kapur is een Zuidoost-Aziatische hardhoutsoort uit het geslacht Dryobalanops, met een gemiddelde volumieke massa van 700 kg/m³ bij 12% vochtgehalte en een Janka-hardheid van 5.500 tot 6.000 N. Het kernhout valt in duurzaamheidsklasse 1 tot 2 (afhankelijk van de herkomst soms 2 tot 3), waardoor het een sterke en slijtvaste keuze is voor vlonders, constructiewerk, vloeren, traptreden en carrosseriebouw.
Wie kapur inkoopt, haalt een stabiel roodbruin hardhout in huis dat geen harsachtig karakter heeft zoals keruing, maar wel eigen aandachtspunten kent bij machinale bewerking en buitenschilderwerk. Houtplex B.V. heeft al meer dan 45 jaar ervaring met tropisch hardhout en zet hieronder de ATIBT-eigenschappen, de verwerking, de SKH-status en de belangrijkste inkooppunten op een rij.
Wat is kapur? Herkomst en houtbeschrijving
Kapur (in Nederland ook bekend als kapoer, en in Zuidoost-Azië als sintok, keladan of petanang) is afkomstig van verschillende soorten binnen het geslacht Dryobalanops (familie Dipterocarpaceae), waaronder Dryobalanops sumatrensis (= D. aromatica), D. beccarii, D. fusca en D. lanceolata. Het groeigebied beslaat Maleisië (waaronder Sabah en Sarawak) en Indonesië.
De kleur van het kernhout loopt van licht roodbruin tot donker roodbruin. Het spinthout is 20 tot 60 mm breed, geelbruin van kleur en duidelijk van het kernhout te onderscheiden. Op het geschaafde vlak zijn fijne witachtige lijntjes zichtbaar: dat zijn tangentiaal gerangschikte harskanaaltjes die de indruk van groeiringen wekken. Bij blank lakwerk vormen die lijntjes geen enkel bezwaar, omdat ze de lak absorberen en daardoor vrijwel onzichtbaar worden.
Vers gezaagd en bewerkt kapur heeft een kenmerkende kamfergeur die tijdens het drogen verdwijnt. Ondanks de oude Engelse handelsnaam Borneo camphor-wood (waarvan het gebruik door ATIBT wordt afgeraden) is kapur botanisch gezien geen echt kamferhout. In sommige partijen komen zeer kleine wormgaatjes (pinholes) van nathoutboorders voor; in gezaagd en gedroogd hout bestaat echter geen enkel gevaar voor verdergaande aantasting.
| Kenmerk | Kapur |
|---|---|
| Botanische naam | Dryobalanops sumatrensis, D. beccarii, D. lanceolata, Dryobalanops spp. |
| Familie | Dipterocarpaceae |
| Herkomst | Maleisië (Sabah, Sarawak) en Indonesië |
| Kleur kernhout | Licht roodbruin tot donker roodbruin |
| Spinthout | 20–60 mm breed, geelbruin (duidelijk te onderscheiden) |
| Draad | Recht of kruisdraad |
| Nerf | Matig grof |
Technische eigenschappen van kapur
Bij een vochtgehalte van 12% bedraagt de volumieke massa van kapur (600–)700(–800) kg/m³. De Janka-hardheid op het langsvlak ligt tussen 5.500 en 6.000 N. Daarmee combineert kapur een overzichtelijk soortelijk gewicht met een hoge weerstand tegen indrukking en slijtage.
De onderstaande waarden zijn afkomstig uit het ATIBT-productblad dat Houtplex voor kapur hanteert.
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Volumieke massa (12% vochtgehalte) | (600–)700(–800) kg/m³ |
| Janka-hardheid (langsvlak) | 5.500–6.000 N |
| Duurzaamheidsklasse kernhout | 1–2 (2–3) |
| Impregneerbaarheid kernhout | 4 |
| Impregneerbaarheid spinthout | 1 |
| Bewerkbaarheid | Matig goed; hardmetalen gereedschap en snijhoek 20° aanbevolen |
| Spijkeren en schroeven | Matig; voorboren wordt aanbevolen |
| Lijmen en oppervlakafwerking | Goed |
Bewerkbaarheid: let op kiezel en kruisdraad
Kapur is zowel met handgereedschap als machinaal matig goed te bewerken. Sommige Dryobalanops-soorten bevatten kiezel (silica) in het celweefsel, waardoor standaard stalen beitels en zaagbladen snel kunnen afstompen. In de machinale houtbewerking is hardmetalen (HM) snijgereedschap daarom de standaard.
Bij partijen met kruisdraad adviseert het productblad om bij het schaven een verkleinde snijhoek van 20° aan te houden, zodat er geen opstaande vezels of inspringsels op het geschaafde vlak ontstaan. Voorboren bij schroef- en spijkerverbindingen wordt aanbevolen.
Toepassingen van kapur: waar blinkt het in uit en waar moet u opletten?
Het ATIBT-productblad noemt een breed scala aan toepassingen: binnentimmerwerk, betimmeringen, plinten, traptreden, vloeren, spanten en huidgangen in de jachtbouw, carrosseriebouw, parkbanken, vlonders (decking) en de fabricage van triplex.
Decking, carrosseriebouw en trappen
Houtplex levert kapur onder meer als geprofileerd vlonderhout (decking). Doordat kapur — in tegenstelling tot bijvoorbeeld keruing — geen hars uitzweet bij blootstelling aan de zon en een hoge duurzaamheidsklasse (1–2 tot 2–3) combineert met een Janka-hardheid tot 6.000 N, is het uitstekend geschikt voor zwaar belaste buitenvloeren, parkbanken en wagenbodems.
Belangrijk aandachtspunt bij dekkend buitentimmerwerk
Hoewel kapur in het verleden ook voor buitenkozijnen, ramen en deuren is gebruikt, waarschuwt het ATIBT-productblad uitdrukkelijk dat de praktijkervaringen met kapur voor geschilderd buitentimmerwerk slecht zijn. De reden zijn kleine haarscheurtjes die aan het oppervlak ontstaan — ook nadat er een verfsysteem is aangebracht — waardoor de verffilm op den duur openbreekt. Voor binnentimmerwerk, traptreden en onbehandelde of geoliede buitentoepassingen zoals vlonders speelt dit probleem niet.
Kapur en de SKH-lijst: niet opgenomen in SKH-publicatie 99-05
Kapur (Dryobalanops spp.) staat niet vermeld op de lijst van goedgekeurde houtsoorten in SKH-publicatie 99-05 (versie 08-09-2025) voor toepassing in KOMO-gecertificeerde houten gevelelementen.
Dat sluit aan bij het hierboven genoemde risico op haarscheurtjes onder dekkende verfsystemen. Zoekt u gecertificeerd kozijnhout, raamhout of deurhout onder KOMO, kies dan voor een houtsoort die wel op de SKH-lijst staat, zoals rode meranti, sapeli, merbau of sapupira.
Kapur vergeleken met keruing, kempas en bangkirai
Binnen het Zuidoost-Aziatische assortiment van Houtplex wordt kapur vaak afgewogen tegen keruing, kempas en yellow balau (bangkirai). De onderstaande tabel laat zien waar de verschillen liggen.
| Eigenschap | Kapur | Keruing | Kempas | Yellow Balau / Bangkirai |
|---|---|---|---|---|
| Volumieke massa (12%) | (600–)700(–800) kg/m³ | (640–)740(–910) kg/m³ | (770–)880(–990) kg/m³ | (850–)900(–1.150) kg/m³ |
| Duurzaamheidsklasse kernhout | 1–2 (2–3) | 3v | 1–2 | 2 (1–2) |
| Janka-hardheid | 5.500–6.000 N | 5.000 N | 7.600 N | ca. 7.300 N |
| Harsuitreding | Geen harsachtig karakter | Kan hars uitzweten | Geen | Geen |
| Typische toepassing | Decking, trappen, vloeren, jacht- en carrosseriebouw | Wagenbodems, constructie, steigers | Zware constructies, vloeren | Vlonders, water- en bruggenbouw |
Vergeleken met keruing is kapur aanzienlijk duurzamer en vrij van harsuitzweeting. Vergeleken met kempas en yellow balau / bangkirai is kapur lichter van gewicht en vriendelijker te verwerken voor trappen, vloeren en vlonders.
Kapur inkopen: waar let u op?
Voor een voorspelbaar resultaat in de werkplaats of op de bouwplaats let u bij de inkoop van kapur op vier specificatiepunten:
1. Uitsluiting van spinthout voor buitenwerk
Het geelbruine spint van 20 tot 60 mm breed steekt duidelijk af tegen het roodbruine kernhout en is niet natuurlijk duurzaam. Voor buitentoepassingen zoals vlonders en parkbanken specificeert u daarom 100% kernhout.
2. Tolerantie voor pinholes vastleggen
Kleine gaatjes van nathoutboorders (pinholes) zijn een bekend natuurkenmerk bij kapur en hebben in gedroogd hout geen invloed op de sterkte of levensduur. Geef bij uw aanvraag aan of het hout voor technisch constructiewerk of voor zichtwerk (zoals traptreden) wordt ingezet.
3. Bevestigingsmiddelen en ijzercontact
Voorboren is noodzakelijk en bij buitentoepassingen gebruikt u altijd RVS-bevestigingsmiddelen om aftekening rond de schroefkoppen te voorkomen.
4. Herkomst, FSC® en EUDR-documentatie
Houtplex beschikt over FSC®-certificaat SGSCH-COC-002581 en levert met sluitende EUDR-documentatie. Vraag bij uw bestelling naar de actuele certificeringsstatus van de beschikbare partijen.
Wat Houtplex voor u kan betekenen
Vanuit 15.000 m² opslag en 5.000 m² productieruimte in Haaksbergen levert Houtplex binnen 1 tot 3 werkdagen door heel Nederland. In onze eigen machinale afdeling kunnen wij partijen op maat schaven, profileren en afkorten.
Als onderdeel van de Wood United Group combineert Houtplex directe import vanuit Zuidoost-Azië met de korte lijnen en voorraadpositie van een Nederlandse groothandel.
Veelgestelde vragen over kapur hout
Welke duurzaamheidsklasse heeft kapur hout?
Het kernhout van kapur valt volgens het ATIBT-productblad in duurzaamheidsklasse 1 tot 2 (afhankelijk van de botanische soort en herkomst soms 2 tot 3). Daarmee is het kernhout duurzaam tot zeer duurzaam.
Waarom wordt kapur afgeraden voor geschilderde buitenkozijnen?
In buitentimmerwerk ontstaan bij kapur snel kleine haarscheurtjes in het oppervlak, ook nadat er een verfsysteem is aangebracht. Bovendien staat kapur niet op SKH-publicatie 99-05 voor KOMO-gecertificeerde gevelelementen. Voor trappen, binnentimmerwerk, vloeren en vlonders is kapur wel uitstekend geschikt.
Zweet kapur hars uit zoals keruing?
Nee. Hoewel kapur fijne witachtige harskanaaltjes op het houtoppervlak toont die eruitzien als groeiringen, heeft het hout geen harsachtig karakter zoals keruing. Bij blank lakwerk nemen deze lijntjes de lak op en worden ze vrijwel onzichtbaar.
Waarom ruikt vers gezaagd kapur naar kamfer?
Vers kapur bevat etherische bestanddelen die bij het zagen en schaven een duidelijke kamfergeur verspreiden. Tijdens het drogen verdwijnt deze geur volledig.
Hoe voorkomt u opstaande vezels en bot gereedschap bij het bewerken van kapur?
Omdat sommige kapursoorten kiezel bevatten, gebruikt u altijd hardmetalen (HM) snijgereedschap. Houd bij het schaven van kruisdradig kapur een snijhoek van 20° aan om een glad oppervlak zonder opstaande vezels te krijgen.
Levert Houtplex kapur ook als vlonderplank (decking)?
Ja, Houtplex voert kapur onder meer als decking-product. Bekijk het actuele productblad op de kapur-pagina of neem contact op met ons verkoopteam voor profielmaten en voorraad.
Kapur bestellen bij Houtplex B.V.
Zoekt u kapur voor decking, vloeren, traptreden of constructiewerk? Houtplex B.V. adviseert u vanuit meer dan 45 jaar vakkennis en levert vanuit Haaksbergen binnen 1 tot 3 werkdagen door heel Nederland. Bekijk de productbladen en specificaties op onze pagina over kapur.
Voor een offerte of technisch inkoopadvies neemt u direct contact op via /contact/.
