Sapupira is een Zuid-Amerikaans hardhout uit het geslacht Hymenolobium, met een gemiddelde volumieke massa van 750 kg/m³ en een kernhout in duurzaamheidsklasse 2. Het hout staat op de SKH-lijst voor houten gevelelementen en wordt daarom ook toegepast in kozijnen, ramen en deuren.
Toch is deze soort bij veel inkopers minder bekend dan sapeli of iroko. Dat is jammer, want sapupira combineert een goede duurzaamheid met een breed toepassingsgebied: van bouwhout en bruggen tot scheepsbouw en trappen. Houtplex B.V. heeft al meer dan 45 jaar ervaring met tropisch hardhout en zet hieronder de technische gegevens, de SKH-status en de verwerkingsaandachtspunten op een rij.
Wat is sapupira? Herkomst en botanische gegevens
Sapupira is de handelsnaam voor het hout van meerdere soorten uit het geslacht Hymenolobium, familie Leguminosae. Het Houtplex-productblad noemt Hymenolobium excelsum, H. modestum, H. nitidum, H. petraeum en H. pulcherrimum. In de Nederlandse handel kent u de soort ook als angelim pedra.
Het groeigebied beslaat grote delen van het Amazonebekken: Brazilië, Suriname, Guyana, Frans-Guyana, Bolivia, Peru en Venezuela. Omdat het om een soortengroep gaat, kan het hout per partij verschillen in gewicht en kleur.
Uiterlijk en kenmerken
Het kernhout is vers geel-oranjebruin tot donkerbruin. Onder invloed van licht trekt de kleur bij tot lichtbruin. De draad is recht, maar kruisdraad en golvende draad komen vaak voor. De textuur is grof.
| Kenmerk | Sapupira |
|---|---|
| Botanische naam | Hymenolobium spp. (o.a. H. excelsum, H. petraeum) |
| Familie | Leguminosae |
| Herkomst | Brazilië, Suriname, Guyana, Frans-Guyana, Bolivia, Peru, Venezuela |
| Kleur kernhout | Vers geel-oranjebruin tot donkerbruin, daarna lichtbruin |
| Draad | Recht; kruisdraad en golvende draad vaak aanwezig |
| Textuur | Grof |
Technische eigenschappen van sapupira
Sapupira heeft een volumieke massa van (680–)750(–1.000) kg/m³ bij 12% vochtgehalte. Het kernhout valt in duurzaamheidsklasse 2, in sommige gevallen klasse 1. Dat is beter dan wat de meeste Europese soorten zonder behandeling bieden.
De waarden hieronder komen uit het ATIBT-productblad dat Houtplex voor sapupira hanteert.
| Eigenschap | Waarde |
|---|---|
| Volumieke massa (12% vochtgehalte) | (680–)750(–1.000) kg/m³ |
| Duurzaamheidsklasse kernhout | 2 (1) |
| Verduurzaambaarheid kernhout | Zeer moeilijk |
| Afwerking | Goed met oplosmiddelhoudende en watergedragen verfsystemen |
Duurzaamheidsklasse 2: wat betekent dat?
Klasse 2 betekent duurzaam. Het kernhout kan bij toepassing buiten lang meegaan, ook zonder impregnatie. De tussen haakjes vermelde klasse 1 geeft aan dat sommige partijen nog beter presteren.
Het kernhout laat zich zeer moeilijk verduurzamen. Dat is geen nadeel: de soort is van nature duurzaam genoeg voor de meeste buitentoepassingen, en u rekent op de eigen weerstand van het kernhout in plaats van op impregnatie.
Afwerken en verwerken
Het productblad meldt een goede afwerking met zowel oplosmiddelhoudende als watergedragen verfsystemen. Dat is praktisch voor kozijn- en deurenfabrikanten die beide systemen gebruiken.
Let bij de verwerking op de draad. Kruisdraad en golvende draad komen vaak voor en kunnen bij het schaven tot uitscheuring leiden. Een scherp mes en een aangepaste hoek beperken dat. Voor zichtwerk loont het om de partij vooraf op draadverloop te beoordelen.
Toepassingen van sapupira in de professionele praktijk
Het is een veelzijdig bouwhout. Het Houtplex-productblad noemt bouwhout voor binnen- en buitenwerk, kozijnen, ramen, deuren, betimmeringen, zware constructies, bruggen, waterdorpels, carrosseriebouw, scheepsbouw, meubelen, vloeren, parket en trappen.
Kozijnen, ramen en deuren
Voor gevelelementen is de SKH-status doorslaggevend, zoals het volgende hoofdstuk laat zien. Als het gaat om kozijnhout combineert dit hout een goede duurzaamheid met een redelijke volumieke massa en een goede lakhechting.
Zware constructies, bruggen en waterdorpels
Waar hout permanent aan weer en wind blootstaat, telt natuurlijke duurzaamheid het zwaarst. Bruggen, zware constructies en waterdorpels zijn daarom klassieke toepassingen. Bepaal bij constructief gebruik de sterkte altijd aan de hand van de documentatie bij de geleverde partij.
Scheepsbouw, trappen en vloeren
In de scheepsbouw en carrosseriebouw wordt het hout gewaardeerd om zijn duurzaamheid. Voor traphout, vloeren en parket zorgt de matig hoge dichtheid voor een stevig, slijtvast oppervlak.
Sapupira op de SKH-lijst: bijzondere uitzondering
Sapupira staat op de lijst van goedgekeurde houtsoorten voor houten gevelelementen in SKH-publicatie 99-05 (versie 08-09-2025). De lijst vermeldt de soort als Sapupira of angelim pedra, Hymenolobium spp., uit het Amazonegebied, met een volumieke massa van 650 tot 800 kg/m³ en sterkteklasse D35.
Opvallend is dat het hout een van slechts twee soorten uit de familie Leguminosae is op deze lijst. De andere is robinia. Veel bekende leden van die familie, zoals kempas, staan er niet op.
Gomvlekken toegestaan
Bij deze soort vermeldt de lijst een bijzonderheid: gomvlekken zijn bij deze soort toegestaan. Voor de productie is dat relevant. Bij de sortering van kozijnhout hoeft u gomvlekken in dit hout dus niet als afkeurgrond te behandelen, terwijl dit bij andere soorten wel kan.
Controleer bij KOMO-projecten altijd de actuele versie van de publicatie en de eisen van uw certificatie-instelling.
Sterkteklasse D35: wat betekent dat voor constructief gebruik?
De SKH-lijst noemt voor deze soort sterkteklasse D35. De D staat voor loofhout (deciduous) in de Europese sterkteklassering voor constructiehout. Het getal geeft de karakteristieke buigsterkte weer in N/mm², dus 35 N/mm² bij D35.
Voor kozijnen, ramen en deuren is die klasse zelden de beperkende factor. Het wordt relevant bij zwaardere delen, zoals dikke stijlen, liggers en brugdelen. Houd in dat geval altijd de documentatie van de geleverde partij aan, omdat de volumieke massa binnen de soortengroep uiteenloopt van 680 tot 1.000 kg/m³.
Wat de SKH-lijst wel en niet regelt
De lijst van Stichting Keuringsbureau Hout (SKH) bepaalt welke houtsoorten u mag toepassen in gecertificeerde gevelelementen. Ze zegt niets over beschikbaarheid, prijs of de kwaliteit van één specifieke partij.
Controleer daarom naast de soort ook de sortering, het vochtgehalte en de maatvoering. Een goedgekeurde soort in een slecht gesorteerde partij levert nog altijd afkeur in de productie op.
Sapupira vergeleken met iroko, sapeli en merbau
Het hout presteert op duurzaamheid vergelijkbaar met de gangbare Afrikaanse en Aziatische soorten voor gevelelementen. Het verschil zit vooral in herkomst, beschikbaarheid en uiterlijk. De tabel zet de belangrijkste kenmerken naast elkaar.
| Eigenschap | Sapupira | Iroko | Sapeli | Merbau |
|---|---|---|---|---|
| Familie | Leguminosae | Moraceae | Meliaceae | Leguminosae |
| Herkomst | Zuid-Amerika | West- en Centraal-Afrika | West- en Centraal-Afrika | Zuidoost-Azië |
| Op SKH-lijst 99-05 | Ja | Ja | Ja | Ja |
| Opvallend kenmerk | Gomvlekken toegestaan | Zeer duurzaam | Gestreept uiterlijk | Zwaar, donker |
Vergelijkt u soorten voor een project, kijk dan naar duurzaamheid, bewerkbaarheid, beschikbaarheid en uitstraling. Iroko is een veelgekozen alternatief wanneer u een zeer duurzame Afrikaanse soort zoekt.
Welke soort kiest u wanneer?
De keuze voor een soort hangt af van de toepassing, de eisen van de opdrachtgever en de beschikbaarheid. Onderstaande uitgangspunten helpen bij een eerste selectie.
Gecertificeerde gevelelementen
Wilt u voor KOMO-gecertificeerde kozijnen of deuren een soort van de SKH-lijst, dan zijn dit hout, iroko, sapeli en merbau alle vier mogelijk. Beslis op basis van uitstraling, afwerksysteem en leveringszekerheid. Voor zichtwerk met een rustige kleur speelt de kleurverandering door licht een rol.
Constructies buiten
Voor bruggen, waterdorpels en zware constructies wilt u de hoogste duurzaamheid. Vraag bij elke partij om de duurzaamheidsklasse en de herkomstdocumentatie, en leg afwijkingen vooraf vast in de offerte.
Binnenwerk en meubelen
Voor betimmeringen, trappen en meubelen kunt u deze soort inzetten wanneer u een warme, bruine tint zoekt met een stevig oppervlak. Houd rekening met de grove textuur: een fijne, gesloten afwerking vraagt meer voorbereiding dan bij een fijnere soort.
Samenwerken met een importeur
Een importeur met eigen productie kan het hout op maat leveren, geschaafd, afgekort of gevingerlast. Dat scheelt bewerkingsstappen in uw eigen werkplaats en beperkt het afval bij de afname van grotere series.
Sapupira inkopen: waar let u op?
Bij de inkoop van sapupira zijn vier punten bepalend: de botanische naam, de sortering, de draad en aantoonbare herkomst.
1. Botanische naam en soortengroep
Omdat de handelsnaam meerdere Hymenolobium-soorten omvat, vraagt u naar de botanische naam op de documenten. Voor EUDR-due-diligence moet de soortaanduiding op factuur en herkomstdossier overeenkomen met de geleverde partij.
2. Sortering op draad en kleur
Kruisdraad en golvende draad komen vaak voor. Bespreek vooraf of de partij gesorteerd is op draadverloop en kleur, zeker bij zichtwerk en trappen.
3. Kleurverandering door licht
Het hout trekt van geel-oranjebruin naar lichtbruin onder invloed van licht. Houd bij het combineren van delen uit verschillende leveringen rekening met dit kleurverschil.
4. Herkomst en certificering
Houtplex werkt EUDR-compliant en levert deze soort FSC®-gecertificeerd onder certificaatnummer SGSCH-COC-002581. Daarmee kunt u de herkomst richting opdrachtgevers en aanbestedende partijen aantonen.
Wat Houtplex voor u kan betekenen
Vanuit 15.000 m² opslag en 5.000 m² productieruimte in Haaksbergen levert Houtplex binnen 1 tot 3 werkdagen door heel Nederland. In onze eigen productie schaven, vingerlassen, lamineren en korten wij hout af op maat.
Als onderdeel van de Wood United Group combineert Houtplex de inkoopkracht van een groep met de korte lijnen van een gespecialiseerde importeur.
Veelgestelde vragen over sapupira
Welke duurzaamheidsklasse heeft sapupira?
Het kernhout van sapupira valt in duurzaamheidsklasse 2, bij sommige partijen klasse 1. Het hout is daarmee duurzaam en geschikt voor toepassing buiten, ook zonder impregnatie.
Is sapupira geschikt voor kozijnen en deuren?
Ja, sapupira staat op de lijst van goedgekeurde houtsoorten in SKH-publicatie 99-05 (versie 08-09-2025) voor houten gevelelementen. De lijst vermeldt de soort voor kozijnen, ramen en deuren met sterkteklasse D35.
Zijn gomvlekken in sapupira een afkeurgrond?
Nee, de SKH-lijst vermeldt dat gomvlekken bij sapupira zijn toegestaan. Controleer voor uw project altijd de actuele versie van de publicatie.
Hoe werkt u sapupira af?
Het productblad meldt een goede afwerking met zowel oplosmiddelhoudende als watergedragen verfsystemen. Let bij het schaven op kruisdraad en golvende draad en gebruik scherp gereedschap.
Waar komt sapupira vandaan?
Sapupira groeit in het Amazonegebied: Brazilië, Suriname, Guyana, Frans-Guyana, Bolivia, Peru en Venezuela. Het hout behoort tot het geslacht Hymenolobium en is ook bekend als angelim pedra.
Levert Houtplex sapupira met FSC-certificaat?
Ja, Houtplex levert sapupira FSC®-gecertificeerd onder certificaatnummer SGSCH-COC-002581, en elke levering is EUDR-compliant gedocumenteerd. Neem contact op voor actuele beschikbaarheid, afmetingen en sortering.
Sapupira bestellen bij Houtplex B.V.
Zoekt u sapupira voor kozijnen, deuren of zware constructies, of twijfelt u welke soort het beste past bij uw project? Houtplex B.V. adviseert u op basis van meer dan 45 jaar ervaring en levert vanuit Haaksbergen binnen 1 tot 3 werkdagen door heel Nederland. Bekijk de specificaties van sapupira op de productpagina.
Voor een offerte of technisch advies neemt u contact op via /contact/.
